تبلیغات
در ارزوی مساوات

در ارزوی مساوات
تا رهایی راهی نیست 
نویسندگان
لینک دوستان

سوسیالیسم و بزرگانش

سوسیالیسم به معنای وسیع كلمه، طیف متنوعی از اندیشه‌ها و متفكران را در بر می‌گیرد كه تنها ویژگی مشترك آنها اعتقاد به «لزوم برابری بیشتر برای انسان‌ها و افزایش نقش كارگران در اداره جوامع» است.

اما همین هدف مشترك از جنبه‌های مختلف از جمله روش‌های تحقق آن محل اختلاف سوسیالیست‌ها است گروهی از سوسیالیست‌ها، تحقق برابری را امری در چارچوب اراده انسان‌ها می‌دانند و معتقدند باید با مهندسی سیاسی- اجتماعی به آن دست یافت. راه حصول برابری می‌تواند مبارزه سیاسی و سندیكایی یا حتی جنگ مسلحانه باشد. گروه دیگر، تحقق سوسیالیسم و برابری انسان‌ها را امری فراتر از آرمان‌خواهی و اراده‌گرایی می‌دانند و معتقدند، مسیر محتوم حركت تاریخ، انسان‌ها را ناگزیر به پذیرش این واقعیت می‌كند. آبشخور فكری این دو جریان عمومی سوسیالیستی تقریبا یكی است. هر دو از آموزه‌های دینی یا شبه‌دینی دوره‌های قبل از سرمایه‌داری در باب عدالت، الهام گرفته‌اند. هر دو از آموزه‌های فلسفی عصر روشنگری به‌ویژه آرای فیلسوف سیاسی فرانسوی، ژان‌ژاك روسو تاثیر پذیرفته‌اند و نهایت اینكه هر دو جریان، نظام سرمایه‌داری را مسبب همه گرفتاری‌های بشری می‌دانند. نام‌آوران سوسیالیسم اراده‌گرا كه از اواخر قرن 18 تا اواسط قرن 19 می‌زیستند عبارتند از: پیتر ژوزف پرودون، توماس اسپنس، ویلیام كوبت، رابرت اوئن، ویلیام تامپسون، شارل فوریه و ژان فرانسیس بری. این متفكران غالبا با نگاه مبتنی به رحم و شفقت به تهیدستان، در پی آن بودند به روش‌هایی برای كم كردن فاصله درآمدی قشرهای اجتماعی دست یابند. اما هیچ‌یك از آنها نتوانستند دستگاه فكری مدونی ابداع كنند كه بافت درونی آن سازگار باشد. به همین علت گروه دوم سوسیالیست‌ها به رهبری كارل ماركس و فردریش انگلس بر آنها شوریدند و با نامگذاری آنان به عنوان «سوسیالیست‌های تخیلی»، كوشیدند «روش علمی مبارزه با سرمایه‌داری» را ابداع كنند. ماركس برای رهانیدن سوسیالیست‌ها از بحران نظریه، چند حكم كلی یا اصل موضوعه مطرح كرد كه هدف آن ایجاد قطعیت علمی در نظریه سیاسی و اقتصادی‌اش بود. معروف‌ترین جمله فلسفی- اقتصادی ماركس در این زمینه، این قول مشهور است كه «تاریخ جهان، تاریخ جنگ طبقاتی است». به اعتقاد ماركس و یار غار او انگلس و پیروان این دو، ماركس با وضع نظریه جنگ طبقاتی در گستره تاریخی، یا همانا ماتریالیسم تاریخی، غفلت بزرگ سوسیالیست‌های پیش از خود را جبران كرد و نظریه خود را بر شالوده‌ای علمی بنا كرد. ماركس دو اثر اصلی و بنیادی به نام‌های مانیفست كمونیست و كاپیتال از خود به جای گذاشت و ده‌ها كتاب و مقاله دیگر. مانیفست چارچوب كلی نظریه فلسفی او بود كه بعدها حامیانش، آموزه‌های مطرح شده در آن را تحت عنوان ماتریالیسم دیالكتیك یا تبیین مادی جهان، ترویج كردند، حال آنكه خود ماركس هرگز از این اصطلاح استفاده نكرده بود. كاپیتال نیز شرح تطور اقتصادی جهان با تاكید بر سرمایه‌داری بود كه در واقع بزرگ‌ترین نوشته ماركس در حوزه اقتصاد سیاسی است. ماركس در این كتاب علاوه بر گردآوری و نقد آثار و آرای پیشینیان، می‌كوشد «تضادهای ذاتی» سرمایه‌داری را كه در نهایت به فروپاشی آن می‌انجامد، تشریح كند. ماركس در این كتاب و كتاب‌های دیگرش، برخلاف آنچه حامیانش می‌پندارند، از جامعه پس از سرمایه‌داری، تصویری روشن نمی‌دهد و تنها به این نكته تاكید می‌ورزد كه جهان از مراحل كمون اولیه، برده داری و فئودالیسم گذشته و به سرمایه‌داری پا گذاشته و لاجرم از این مرحله هم عبور می‌كند و با ایجاد جامعه سوسیالیستی و مالا كمونیستی، تاریخ جهان به كمال و غایت انسانی خود كه همانا رهایی همه انسان‌ها از استثمار است، می‌رسد. آنچه سوسیالیست‌های پس از ماركس گفته و نوشته‌اند، فارغ از آرایه‌های لفظی، كماكان ذیل همان تقسیم‌بندی دوگانه قرار می‌گیرند. سوسیال دموكرات‌های آلمان كه مهم‌ترین و نیرومندترین سربازان اردوگاه سوسیالیسم بودند و سوسیال دموكرات‌های روسیه كه نخستین حكومت سوسیالیستی جهان را بنا نهادند، هر دو زیر شاخه‌های سوسیالیسم ماركسی بودند اما در میان آنها آموزه‌های قبل از ماركس هم رواج داشت و شاید همین دوگانگی بود كه این احزاب را از سال‌های پایانی قرن نوزدهم تا سال‌های آغازین قرن بیستم بارها پاره‌پاره‌كرد. سوسیالیست‌های قرن بیستمی به‌ویژه آنهایی كه پس از تشكیل حكومت سوسیالیستی در اتحاد شوروی، پیدا شدند، با رجعت به آموزه‌های دوران جوانی ماركس، مروج اشكالی از سوسیالیسم شدند كه با آموزه‌های پیش از ماركس، خویشاوندی زیادی داشت. این دسته از سوسیالیست‌ها با تعدیل آموزه‌های ماركس در باب جزمیت تاریخی و ضرورت تحقق سوسیالیسم، پاره‌ای اصول بنیادی ماركس از جمله جنگ طبقاتی و حكومت دیکتاتوری پرولتاریا را نفی كردند و مروج روش‌های دموكراتیك برای رسیدن به برابری شدند. روشنفكران چپگرای اروپای شرقی كمونیست‌های اروپایی در زمره این افرادند.

گفته‌های سوسیالیست ها
كارل ماركس (1883-1818) اقتصاددان و فیلسوف آلمانی، مشهورترین و تاثیرگذارترین سوسیالیست جهان است.
 همه تاریخ جهان، تاریخ جنگ طبقاتی است.
 فیلسوفان، تاكنون به تبیین جهان پرداخته‌اند اما اكنون سخن از تغییر است.
 مهم‌ترین كالایی كه بورژوازی (سرمایه‌داری)  تولید می‌كند، گوری است كه برای خود می‌كند. زوال سرمایه‌داری همان قدر قطعی است كه ظهور حكومت كارگران.
فردریش انگلس (1895-1820) جامعه‌شناس، اقتصاددان و فیلسوف آلمانی. وی برخی آثار خود را به صورت مشترك با مارك نوشت و پس از مرگ؟ ماركس، آثار او را تصحیح كرد.
 برخی قوانین دولت‌ها كه برای مبارزه با جرم و جنابت نوشته می‌شود، جنایتكارانه‌تر از خود جرایم است.
 یك مثقال عمل بیش از یك خروار نظریه، ارزش دارد.
ولادیمیر لنین (1924-1870) سیاستمدار روسی كه در پی سرنگونی حكومت تزارها در سال 1917 میلادی رهبر اتحاد شوروی شد. لنین اگر چه مدافع نظریه‌سازی بود اما در عمل بیشتر فعال سیاسی و انقلابی عملگرا بود. لنین حاشیه‌ها و تفسیرهایی به ماركس نوشت و واضح ماركسیم- لنیسم شد. مشهورترین آثار او عبارتند از: امپریالیسم، بالاترین مرحله سرمایه‌داری، دولت و انقلاب، چه باید كرد.
 بدون شرایط انقلابی، امكان انقلاب كردن نیست؛ اما هر شرایط انقلابی هم لزوما به انقلاب نمی‌انجامد.
 ملتی كه به ملت‌های دیگر ستم كند، خودش آزاد نخواهد شد.
 دروغی كه مدام تكرار شود، رخت واقعیت خواهد پوشید.
ژوزف استالین (1953-1878) سیاستمدار و فعال حزبی روسی است كه پس از مرگ لنین، با كنار زدن همه رقیبان خود در حزب كمونیست شوروی، رهبر این كشور شد. شهرت استالین در كیش شخصیت، تصفیه‌‌های سیاسی و كشتن كادرهای قدیمی حزب كمونیست شوروی است. وی با نوشتن كتابی به نام «مسائل لنینیسم» برای همه مسائل جهان نسخه پیچید.
 من به هیچ كس اعتماد ندارم، حتی به خودم.
 دیپلمات‌ صادق مانند آب خشك یا فولاد چوبین است.
 آرا و افكار از تفنگ پرقدرت‌ترند. ما به دشمنان خود اجازه مسلح شدن به تفنگ را نمی‌دهیم، پس چرا باید به آنها اجازه داشتن افكار و آرا را بدهیم؟




[ شنبه 29 مرداد 1390 ] [ 09:05 ب.ظ ] [ یاشار كسروی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

موضوعات
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

center'>